https://opinion.guilan.ac.ir/ سامانه دبیرخانه کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره دانشگاه گیلان fa daily 1 Tue, 21 Apr 2026 00:00:00 +0330 Tue, 21 Apr 2026 00:00:00 +0330 https://opinion.guilan.ac.ir/article_9593.html موضوع این کرسی ترویجی بررسی علم معصومین (ع) و تقسیم بندی آن به علم موهبتی-الهی و علم اکتسابی-بشری است. اگر بپذیریم معصومین در تمام امور، حتی جزئیات زندگی عادی، علم پیشین داشته باشند، دو مشکل اساسی پدید میآید:۱. کاهش ارزش اعمالشان (مانند علم حضرت ابراهیم(ع) به عدم وقوع ذبح اسماعیل(ع))؛۲. اشکال شبهه خودکشی (مانند علم امام علی(ع) به شهادت در شب نوزدهم رمضان).انواع علم معصومین:۱. علم موهبتی-الهی: از طریق وحی یا الهام به ایشان داده میشود و مربوط به هدایت مردم است. این علم، کامل و ضروری است، زیرا عدم آگاهی در این حوزه به نقض غرض الهی میانجامد.۲. علم اکتسابی-بشری: مانند دیگران از طریق عقل، فطرت و حواس کسب میکنند و مربوط به امور عادی زندگی (مانند خرید از بازار یا خوردن غذا) است.دیدگاههای علمای امامیه درباره علم معصومین در امور عام:۱. علم کامل به همهچیز؛۲. عدم علم مطلق؛۳. اصل بر عدم آگاهی است، مگر با دلیل معتبر (قرآن، روایت، تاریخ)؛۴. توقف و عدم اظهارنظر.دیدگاه برگزیده: نظر سوم، زیرا معصومین(ع) در ذات خود انساناند و تنها در موارد مرتبط با رسالتشان از علم الهی بهره میبرند. این نظریه ابهامات مانند فضیلت ذبح اسماعیل(ع) یا اقدام امام علی(ع) برای رفتن به مسجد را حل میکند.نتیجه: قلمرو علم الهی، مسائل خاص هدایتی، و قلمرو علم بشری، امور عادی زندگی است. این تقسیمبندی از تناقضات کلامی و اشکالات عقلی جلوگیری میکند.